فراروند تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم‌ ها

مقدمات تجزيه و تحليل سيستم
اهداف  و موضوعات  مورد بحث
در اين فصل به بررسي مطالب زير خواهيم پرداخت:
پروژه‏هاي تجزيه و تحليل سيستم چگونه انجام مي‏شوند و چه انواعي دارند؟
احساس نياز به تجزيه و تحليل سيستم چيست؟
چرا بايد قبل از آغاز به كار تجزيه و تحليل احساس نياز به آن ايجاد شود؟
احساس نياز به اصلاح سيستم به چه گونه‏هائي ظاهر مي‏شود؟
عوامل احساس نياز به اصلاح سيستم چيست؟
چرا مشكل در سازمان ديده نمي‏شود و چرا احساس نياز ايجاد نمي‏شود؟
تحليلگر در اين فصل با آشنائي با جنبه‏ها و ابعاد ايجاد احساس نياز، مي‏آموزد تا در صورتي كه احساس نياز بصورت صحيح ايجاد نشده باشد، چگونه به ايجاد اين احساس كمك كند و يا در غير اينصورت از ادامه كار صرفنظر و اجتناب كند.
پس از ايجاد احساس نياز، چگونه پروژه تجزيه و تحليل آغاز مي‏شود؟
چگونه تيم تحليلگر سيستم انتخاب و تشكيل مي‏شود؟
تحليلگر سيستم چگونه مطالعه مقدماتي را در سازمان انجام دهد و با سازمان و مشكلات آن آشنا شود و پيشنهاد پروژه را به سازمان ارائه دهد؟
در انتهاي فصل يك بررسي موردي نيز بر عمليات واقعي انجام شده در يك پروژه ارائه خواهد شد.
نكات  قابل توجه براي يادگيري
با توجه به اينكه در اين مرحله از يك پروژه تجزيه و تحليل سيستم، برنامه‏ريزي براي مراحل بعدي
شکل 1-1
انجام مي‏شود و بنابراين شخص براي انجام اين مرحله نياز به اطلاع و تسلط بر مراحل بعدي دارد، پيشنهاد مي‏شود، پس از مطالعه اجمالي و مختصر اين فصل، به مطالعه فصول بعدي پرداخته و سپس اين فصل را مجدداً مورد مطالعه دقيق قرار دهيد.
1- دو شكل اصلي توسعه سيستم
اولين مرحله از توسعه يك سيستم، بررسي اوليه امكان‏پذيري و برآورد اوليه پروژه است. شكل 1-1 نشان دهنده جايگاه اين فاز از چرخه حيات توسعه سيستم است.
پروژه‏هاي تجزيه و تحليل و توسعه سيستم در دو شكل اصلي انجام مي‏شود:
الف – تجزيه و تحليل و طراحي سيستم سازمانهاي جديد
در اين شكل براي سازمان يا واحدي كه جديداً تاسيس شده و هنوز داراي سيستمي براي فعاليت نيست يك سيستم را ايجاد مي‏كنيم. در چنين مواردي بسياري از فعاليتهاي توسعه سيستم محدود شده و فعاليتهائي نظير مطالعه سيستم موجود و امثال آن حذف مي‏شود. البته اين فعاليتها معمولاً به شكل ديگري نظير بازبيني سيستمهاي مشابه انجام مي‏شود. اين شكل از توسعه سيستم معمولاً ساده‏تر و داراي مشكلات كمتري نسبت به شكل ديگر است، ولي اين شكل معمولاً كمتر اتفاق مي‏افتد و اغلب موارد به شكل دوم هستند.
ب – تغيير و بهينه¬سازي سيستمها
در اغلب پروژه‏هاي تجزيه و تحليل و توسعه سيستم، يك سيستم، موجود و در حال فعاليت بوده ولي داراي مشكلاتي مي‏باشد. در چنين مواردي لازم است تا تجزيه و تحليل سيستم انجام شده و سيستم جديد بر مبناي سيستم قبلي موجود، توسعه پيدا كند. اين شكل از توسعه سيستم بسيار مشكل‏تر و پيچيده‏تر از شكل قبلي است. چه در شكل قبلي تنها لازم بود تا روالهاي سيستم جديد ايجاد شود و كاركنان جديد با اين روالها آشنا شوند. اما در اين شكل لازم است تا روالهاي قبلي تغيير كند و كاركنان شيوه كار خود را از روشهاي قبلي به روشها و روالهاي جديد تغيير دهند. تحمل تغييرات، مهمترين قسمت كار است و مشكلترين قسمت آن، و به همين دليل اين شكل از توسعه بسيار پيچيده خواهد شد. تحليلگر بايد وضعيت سيستم موجود را بررسي و از چگونگي انجام فعاليتها دقيقاً مطلع گردد. اين، خود زمان بسيار زيادي را مي‏طلبد. تغيير استفاده از منابع و تغيير شيوه كار و آموزش كاركناني كه ساليان متوالي با سيستم قبلي كار كرده بودند زمانگير و مشكل‏زا است. اين كار مانند آن است كه شما بخواهيد بدون خراب‏كردن خانه قديمي خود، خانه جديد با اتاقها و شكل كاملاً متفاوتي بسازيد. هزينه و زحمت اينكار، بسيار بيشتر از خراب كردن و ساختن يك خانه جديد خواهد بود. ولي در سيستمهاي سازماني و انساني مجبور به انجام چنين اصلاحي هستيم. زيرا خراب كردن و دوباره ساختن سيستم يعني متوقف كردن سيستم، بيرون ريختن همه كاركنان قديمي، ايجاد سيستم جديد، استخدام و آموزش كاركنان جديد و آغاز فعاليت سيستم جديد. بديهي است كه اين كار امكان‏پذير نيست. از طرفي ديگر در هنگام تغيير سيستم قديم به جديد، نبايد فعاليت سيستم قبلي متوقف شود و فعاليتهاي سازمان بايد كمافي¬السابق انجام شود….
  • فهرست مطالب
  • فصل اول 10
  • مقدمات تجزيه و تحليل سيستم 10
  • 1- دو شكل اصلي توسعه سيستم 11
  • الف – تجزيه و تحليل و طراحي سيستم سازمانهاي جديد 11
  • ب – تغيير و بهينهسازي سيستمها 12
  • 1-2- لزوم احساس نياز به تجزيه و تحليل و اصلاح سيستم 13
  • 1- وجود مشكل 14
  • 2- فرصت براي بهبود 15
  • 3- دستور و تحميل مديريت 15
  • 1-2-1- عوامل احساس نياز به اصلاحات 15
  • 1- نياز به بهبود كارائي 15
  • 2- نياز به بهبود اطلاعات 18
  • الف – اطلاعات خروجي سيستم 18
  • ب – داده‏هاي ورودي سيستم 19
  • ج – بايگاني اطلاعات 20
  • مديريت غير علمي. 25
  • مديريت محافظه كار. 25
  • كاركنان يا مديران خلاف‏كار. 26
  • 1-2-3- اشتباه گرفتن عامل احساس نياز 27
  • 1-3- فراروند احساس نياز به اصلاح سيستم 28
  • يك مسئله 30
  • 1-5-1- مراحل مطالعه 35
  • 11- مشخص كردن محدوده كار 40
  • 14- رسم نمودار مفهومي عملكرد تيم تجزيه و تحليل 41
  • 1-5-2-  نكات مطرح در مطالعه اوليه و ارائه پيشنهاد پروژه 42
  • 1-5-3- محتويات پيشنهاد پروژه 47
  • 1-5-4- چند نكته در تنظيم پيشنهاد پروژه 48
  • تشريح وضعيت واحد دانشگاهى 49
  • تشريح مسئله 49
  • خلاصه فصل 52
  • پرسشها 54
  • پروژه درسي 55
  • فصل دوم 57
  • مطالعه سيستم موجود و امكانسنجي 57
  • نكات قابل توجه براي يادگيري 58
  • 2 –1- مطالعه سيستم موجود چيست؟ 58
  • 2-2- چرا بايد مطالعه انجام شود؟ 61
  • 2-3- مراحل مطالعه 65
  • 2-4- برنامه‏ريزي 68
  • 2 –5- جمع‏آوري اطلاعات كلي در مورد محدوده تحت مطالعه 73
  • 2-5-2- جمع‏آوري اطلاعات چگونه انجام مي‏شود؟ 75
  • 2-5-4- مصاحبه 78
  • مراحل مصاحبه 78
  • خصوصيات مصاحبه 79
  • نمونه‏اي از سئوالات مصاحبه 84
  • 2-5-5- پرسشنامه 84
  • خصوصيات مشاهده 86
  • 2-5-7-  مشاوره 88
  • 2-5-8- رويه‏هاي غير رسمي 89
  • دلائل بوجود آمدن رويه‏هاي غير رسمي 89
  • 2-5-9- عدم قطعيت در جمع‏آوري اطلاعات 91
  • الف – عدم اطمينان 92
  • ب – عدم دقت 92
  • ج- عدم اعتماد 93
  • 2-5-10-  شبيه‏سازي و بررسي نمونه در موارد خاص 93
  • 2-6-1- دلايل تدوين و تنظيم مستندات سيستم موجود 95
  • 2-6-2- بخشهاي مستندات سيستم موجود 95
  • 2-7- پي‏بردن به مشكل 97
  • ب – امكان پذيري برنامه‏ريزي 101
  • ج – امكانسنجي فني 102
  • د- امكانسنجي عملياتي 103
  • 1- امكانپذيري فعاليت يك سيستم 104
  • 2- امكانپذيري پروژه توسعه سيستم 104
  • 1- اهداف 105
  • 2- تشريح موضوع 106
  • 3- تشريح محدوده كار 107
  • 2-10-1- پارامترهاي انتخاب بستره سيستم رايانهاي 109
  • امكانات و توانائيهاي مالي سازمان. 110
  • 2-10-2- تهيه نرم‏افزار – بسته نرم‏افزاري 111
  • 2-10-3-  انجام عمليات تعيين محيط نرم‏افزاري و سخت‏افزاري 113
  • بازديد از انواع سيستمهاي موجود و مشابه. 114
  • 2-11- برنامهريزي مطالعه و طراحي سيستم جديد 114
  • 2-13-1- محتويات گزارش امكانسنجي 118
  • 2-13-2- چند نكته 118
  • 2-14- تلفيق فازها 119
  • 2-15- بررسي موردي 122
  • خلاصه فصل 125
  • پرسشها 128
  • فصل سوم 130
  • مطالعه و طراحى سيستم جديد 130
  • 3-1- خصوصيات و اهداف مطالعه و طراحى سيستم جديد 131
  • 3-2- برنامه‏ريزى تفضيلى كار مطالعه 137
  • دلايل و خصوصيات برنامه‏ريزى تفضيلى كار مطالعه 137
  • 3-3- تعيين و مستندسازى نيازهاى سيستم جديد 141
  • 3-3-1- يك ابهام در مورد نيازهاى سيستم 144
  • 1- اهداف سيستم 145
  • 2- اهداف تجزيه و تحليل و طراحى سيستم 145
  • 3- خواسته‏هاى سيستم 145
  • 4- نيازهاى سيستم 146
  • 5- طراحى (طراحى انجام شده – ساختمان سيستم) 146
  • 3-3-2- اجزاي نيازها 150
  • 3-3-3- جايگاه و اهميت نيازهاى سيستم 151
  • 3-3-4- انواع نيازها 153
  • 3-3-5- خصوصيات نيازها 155
  • 3-3-6- روش عمومى تعيين نيازها 157
  • تعيين نيازها مبتنى بر خروجيها 157
  • تعيين نيازها از بالا به پائين 158
  • 3-3-7- دو نكته 158
  • 3-4-1- پارامترهاى ارزيابى – معيارها 160
  • چرا معيارهاى ارزيابى را تعيين مى‏كنيم؟ 162
  • 3-4-3- تقابل ديدگاهها در معيارها 164
  • 7-5-1- طراحى چيست؟ 168
  • 3-5-2- طراحى مفهومى 171
  • 3-5-3- دليل تفكيك طراحى مفهومى و تفضيلى 172
  • 3-5-4- محورهاى سه‏گانه طراحى 174
  • 1- محيط خارجى سيستم 174
  • 2- داده‏ها 175
  • 3- عمليات 175
  • 3-5-5- مدلسازى 176
  • 3-5-7- ساختارها و روش عملكرد سيستم 178
  • 3-5-9-  مراحل طراحى مفهومى 181
  • 1- تعريف عوامل و شرايط و پارامترها 181
  • 2- تعيين زيرسيستمها و خصوصيات و اهداف آنها 181
  • 3- تعيين محدوديتها 182
  • 4- تعيين ارتباطات بين زير سيستمها و موارد ارتباط 182
  • 5- تعيين منابع 183
  • 6- تهيه طرحهاى اوليه 183
  • 7- بررسى جوانب و ارزيابى و انتخاب و تعيين ساختمان 183
  • 8- مستندسازى طراحى مفهومى 184
  • 9- تعيين دستورالعملهاى طراحى تفضيلى 184
  • 3-5-10-  خصوصيات طراحى مفهومى 185
  • 3-6- طراحى تفضيلى سيستم جديد 186
  • 3-6-1-  موارد طراحى تفضيلى 186
  • 3-6-2- خصوصيات طراحى تفضيلى 188
  • 3-6-4-  طراحى عوامل انسانى 191
  • 3-6-5-  اطلاعات و مديريت منابع اطلاعات 191
  • 3- 6-6-  طراحى سازمان 191
  • 3-6-7- طراحى محيط داخلى 192
  • 3-6-8-  طراحى سيستمهاى مكانيزه 192
  • 3-6-9-  طراحى شرايط خاص 192
  • 3-6-10- طراحى مكانيزم‏هاى كنترل 193
  • 3-7- كنترل و آزمايش طراحى 194
  • بازخوانى و كنترل ذهنى 196
  • 3-7-2-  خصوصيات آزمايش و كنترل 197
  • 3-8- تعيين استراتژى و برنامه‏ريزى پياده‏سازى 199
  • 3-9-  تجزيه و تحليل منفعت 200
  • 3-9-2- عوامل اساسى تجزيه و تحليل منفعت 205
  • 3-9-3-  چند نكته در تجزيه و تحليل منفعت 210
  • 3-9-5-  هزينه‏هاى پنهان (غير قابل لمس) فعاليت سيستم 213
  • 3-9-6-  هزينه‏هاى توسعه سيستم 215
  • 3-9-7- عدم قطعيت و ريسك 218
  • 3-9-8-  محاسبه منفعت 219
  • 5- هزينه‏ها و سودهاى پنهان 222
  • 3-10-1-  گزارش مطالعه و طراحى سيستم جديد 229
  • 3-10-2- كتابچه‏هاى مستندات سيستم 229
  • 3-10-3-  ارائه گزارش شفاهى 232
  • 3-11-  بررسى موردى 233
  • فصل چهارم 244
  • پيادهسازى سيستم جديد 244
  • نكات  قابل توجه براى يادگيرى 244
  • 4-1- اهداف و خصوصيات پياده‏سازى سيستم جديد 244
  • 4-1-1-  فعاليتهاى پيادهسازى 249
  • راه‏اندازى سيستم. 251
  • 4-1-2-  توجيه و آموزش 252
  • 4-3-  روش‏ها و تكنيك‏ها 255
  • 1- انقطاع يكباره 256
  • 2- پياده‏سازى موازى 262
  • 3- پياده‏سازى تكاملى 264
  • 4- پياده‏سازى گام به گام و بخش به بخش 265
  • 5- پياده‏سازى واحدهاى نمونه 268
  • 4-3-2-  تكنيك طراحى و پياده‏سازى پاره‏اى همزمان 270
  • 4-3-3- كنترل عمليات 272
  • 4-3-4- نكات عمومى 275
  • 4-4- آموزش و بكارگيرى نيروى انسانى 278
  • 4-4-1- بكارگيرى نيروى انسانى 279
  • 4-4-2-  شيوه‏هاى آموزش 280
  • 4-4-3- سطوح آموزش 280
  • 4-4-4-  مستندات 283
  • 4-6- آزمايش و بازبينى 286
  • 4-7-  سازماندهى نگهدارى سيستم 288
  • 4-8- تنظيم گزارش پيادهسازى 290
  • فصل پنجم 299
  • نكات قابل توجه براى يادگيرى 299
  • 5-1- نگهدارى، اهميت و جايگاه 300
  • الف – كنترل دائمى 309
  • ب – هدايت و انجام اصلاحات 309
  • نگهدارى تصحيحى 310
  • نگهدارى تطبيقى 310
  • 5-3-  چرخه حيات، متروك شدن و عمر سيستم 312
  • خصوصيات واحد سيستمها 329
  • 5-5-  برخى از فعاليتهاى نگهدارى سيستم 331
  • 5-6-  روشهاى ارزيابى سيستم 332
  • 5-6-1- “گزارش”، اهميت و جايگاه 333
  • 5-6-2-  تفاوت كار بازرسى با كار واحد سيستمها 336
  • 5-6-3-  ارزيابى‏هاى ادوارى 337
  • 5-6-5-  بررسى برخى فرمهاى ادارى 338
  • 5-7-  برنامه نگهدارى 339
  • 5-8- عوامل موثر بر هزينه نگهدارى سيستم 339
  • 5-10-  بررسى موردى 342
  • فصل ششم 349
  • چند نكته در تجزيه و تحليل سيستمها 349
  • اهداف و موضوعات مورد بحث 349
  • 6-1- مكانيزاسيون و خريد يا توليد نرم‏افزار در تجزيه و تحليل سيستم 349
  • 10-2- تطابق چرخه توسعه سيستم با مدلهاى توليد نرم‏افزار 354
  • 60-3- وارسى و آزمايش مراحل توسعه سيستم 360
  • ابزارهائى براى جمع‏آورى اطلاعات و سازماندهى اطلاعات جمع‏آورى شده. 365
  • 6-5- نكاتى در توسعه سريع سيستمها 369
  • 6-6- بررسى موردى توسعه دو سيستم از ديدگاه چرخه حيات 377
  • 6-6- 1- مورد اول 377
  • مرحله 6 – برنامهريزى پياده‏سازى 381
  • فصل هفتم 394
  • مديريت پروژه، مستندسازى، استانداردها 394
  • 7-1- برنامه‏ريزى و مديريت پروژه 394
  • 1- نمودار گانت 396
  • 7-1-2-  تخمين و برآورد 400
  • 1- مبتنى بر فرد 401
  • 2- مبتنى بر فعاليت 401
  • 7-1-4-  سازماندهى تيم تجزيه و تحليل 406
  • تيمهاى تحليلگر ارشد 407
  • 7-1-5- طراحى گروهى 408
  • 7-1-6- روش طراحى مشترك 412
  • 7-2-2- روش مستندسازى 423
  • توصيف يك پديده 425
  • عمليات توليد مستندات 426
  • شيوه‏هاى بيان دستورالعملها 429
  • 7-2-3- خصوصيات مستندات 431
  • 7-2-4- انواع مستندات 434
  • 7-2-6- شيوه‏هاى انتقال مفاهيم 438
  • 7-2-7- شيوه‏هاى نمايش تصويرى و نمودارها 439
  • 7-2-8- مستندات كاربر 442
  • 7-3- گزارش‏نويسى 444
  • 7-3-1- گزارش، انواع و خصوصيات 444
  • 7-3-2- مراحل تدوين گزارش 447
  • 7-3-3- گزارش شفاهى 447
  • 7-3-4- گزارشهاى ادوارى 449
  • منابع 459
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *