آلودگي هوا و پیشگیری از مشکلات آن

اثرات آلاينده‌ها بر انسان

آلوده کننده‌هاي هوا بسته به نوع ، غلظت ومدت تماس با انسان مي‌توانند اثرات نظير تحريک ، سوزش وآبريزش تا اثرات شديد وحتي مرگ را به دنبال داشته باشند. حوادث حاد آلودگي هوا در سالهاي مختلف از جمله واقعه ???? ( ره ميوز ، ???? دونوراي پنسيلوانيا ،???? لندن وساير وقايع ومطالعات سم شناسي با استفاده از حيوانات آزمايشگاهي اثرات سوء بسياري از آلاينده‌ها را مشخص نموده‌است. در زير به طور بسيار مختصر به عوارض ناشي از آلوده کننده‌ها مختلف اشاره شده‌است. گوگرد دي اکسيد : تحريک غشاء مخاطي دستگاه تنفس ، افزايش مقاومت ريه به جريان هوا ، درد در ناحيه سينه ، گاهي ريزش خون از بيني ، اثر به سيستم گوارش ، تحريک چشم ، تنگي نفس ، علائم قلبي – تنفسي ، توسعه? بيماريهاي مزمن ريوي بخصوص برونشيت ووگيفيزم ، سرفه ،کاهش ظرفيت تنفسي ، کاهش مقاومت بدن اکسيدهاي ازت: تحريک حبابچه‌هاي ريوي ،گشادي مردمک چشم ، افزايش مقاومت هوايي سيستم تنفسي ،کاهش ظرفيت انتشار گاز درويه ، توسعه پنوموني ، افزايش برونشيت حداد وتوليد نيتروزامين،تحريک گلو وچشم، ايجاد سرفه ،تنگي نفس ، بي حالي خستگي .

هيدروکربن‌ها : هيدروکربن‌هاي آروماتيک سبب افزايش سرطان ريه مي‌شوند مخصوصا بنزاييدن ، تحريک چشم از طريق اسماگ فتوشيميايي ، تحريک مخاط واثر به مراکز خونساز.

اکسيدانهاي فتوشيميايي : سرفه ، کوتاه شدن نفس ، انقباض مجاري هوايي ، سردرد ، تنگي نفس ، درد ،اختلالات تنفسي ، تغيير گلبولهاي قرمزخون ، التهاب حلق ،التهاب گلو ، آماس وخشکي ناي ،التهاب حنجره ، تحريک چشم وآبريزش چشم.

کربن منواکسيد : اختلالات جزيي در برخي اعمال بدن ، اثر بر سيستم اعصاب مرکزي ، اختلال در تشخيص زمان ، اشکالات بينايي ، اختلالات رواني وعصبي ، تغيير در اعمال قلب وتنفس ، خستگي ،خواب ،آلودگي ، اختلالات تنفسي ،حالت کما ومرگ.

بيماريهاي ناشي از ذرات:

سيليس سيليکوزيس آسبست آسبستوزيس بريليم بريليوزيس کائولين کائولينوزيس باريم باريتوزيس قلع استانوزيس اکسيدهاي سيرروزيس آهن آنتراکوزيس

 پيشگيري از آلودگي هوا وبيماري‌هاي آن

کاهش عوامل آلوده کننده هوا اساس برنامه‌هاي پيشگيري اوليه وثانويه اثرات زيان آور هواي آلوده سلامتي انسان است. هواي پاک از ابتلا به بعضي از بيماري‌ها ،مانند بيماري مزمن انسداد ريه واحتمالا سرطان جلوگيري ميکند.( پيشگيري اوليه). همچنين ، هواي تميز از بيماري ومرگ ومير بسياري موارد بيماريهاي از پيش وجود داشته ، مانند بيماري مزمن انسداد ريه ، آسم برنشي ، بيماريهاي عروق کروند ، وساير بيماري ، جلوگيري مي‌نمايد.( پيشگيري ثانويه ) جداسازي ،حائل سازي ،جايگيزيني وتصفيه از روشهاي عمومي کنترل آلودگي محيط است. روش جداسازي براي کنترل بيشتر مشکلات آلودگي هوا عملي نيست. جدا کردن نواحي صنعتي از مسکوني يکي از روشهاي جداسازي است تا آلودگي هوا در يک منطقه محدود شده وطرفيت هواي منطقه بتواند باقيمانده آلودگي بعد از تصفيه را جذب و تحليل وپراکنده نمايد. استفاده از دودکشهاي بلند تا حدي يک نوع جداسازي است تا آلوده کننده‌هاي خروجي دودکشها در هواي فوقاني سطح زمين پراکنده شده،حداکثر غلظت هواي مجاور سطح زمين از استاندارد مجاز تجاوز ننمايد.

ولي به طور کلي دودکشهاي بلند بار آلودگي را بخصوص جائي که آلودگي ،مانند سولفات‌ها ونيترات‌ها وجود داشته باشند،از بين نمي‌برند. حائل سازي مانند قراردادن مبتلا به آسم وساير بيماراني که به شدت تحت تاثير هواي آلوده قرار مي‌گيرند در يک محل مجهز به وسايل تهويه هوا ، يکي ديگر از روشهاي کنترل آلودگي هواست ولي هيچ اثري در پيشگيري يا کاهش مسئله آلودگي هوا ندارد. در روش جايگزيني از سوختهاي تميزتر استفاده ميشود تا توليد آلوده کننده‌ها کاهش يابد. در تصفيه هواي آلوده وسايلي ،مانند شستشو دهنده‌ها و رسوب دهنده‌ها الکترواستاتيک ، براي محدود ساختن خروج آلوده کننده‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. امروزه ، به طور کلي دو روش فوق براي کنترل آلودگي هوا بکار مي‌روند. مصرف سوختهاي فسيلي داراي گوگرد کم ته مقدار دي اکسيدگوگرد هوا کاهش. سازمان حفاظت محيط زيست آمريکا تمام کارخانه‌هاي جديد را صرف نظر از اينکه چه سوختي مصرف ميکنند ، موظف کرده‌است که با استفاده از دستگاههاي شستشو دهنده تا ??? گوگرد دي اکسيد خروجي را جدا نمايند. دستگاههاي شستشو دهنده داراي کربنات کلسيم يا بي کربنات سديم هستند که اکسيدهاي گوگرد گازي شکل را جذب مي‌نمايند. رسوب دهنده‌هاي الکترواستاتيک را بر روي دودکشها قرار مي‌دهند تا ذرات معلق را که بعضي اوقات ممکن است تا ??-??? کاهش يابند جدا کنند. وسايل ديگري ، مانند جداکننده‌هاي وزني وسيکلوني ، صافيها وبعد سوزها ، براي جدا نمودن آلوده کننده‌هاي دودهاي صنعتي بکار مي‌روند. دفع گازدي اکسيد ازت از منابع ساکن با نصب وسايل موثرتر وتنظيم دقيق شعله وجريان هوا کاهش يافته‌است. دفع هيدروکربورها به وسيله? کنترل تبخير ونسبت سوختها وموادشيميايي فرار ومسدود نمودن منفذ ودريچه? ظروف محتوي سوختها وموادشيميايي کم شده‌است. به هر حالت ،وسايل حمل ونقل ( منابع متحرک آلودگي ) مهم ترين منبع آلودگي هوا مي‌باشند. از ????،در اکثر ماشين‌هاي ساخت آمريکا مبدلهاي کاتاليتيکي نصب شده‌اند تا استانداردهاي جديد دفع مواد مخصوصا NO? وCO واوزن ، مراعات شوند. بعضي ماشينهاي کوچک روشهاي تزريق الکترونيکي سوخت را براي منظور فوق بکار برده‌اند. موتورهاي ديزل به علت رعايت استانداردهاي تعيين شده موردتوجه قرار گرفته‌اند ولي ترکيبات کربن سرطان زا توليد مي‌کنند. در بعضي نقاط ممکن است پيشرفت کافي در تکنولوژي موتور ماشين شده باشد تا غلظت عوامل آلوده کننده دود آنها در حدي باشد که کيفيتي هوا از استانداردهاي قابل قبول تجاوز نکند. در اين مناطق به عوض اتومبيل بايد بيشتر از وسايل حمل ونقل عمومي مانند اتوبوس وقطار ، استفاده شود. در پايان مسئله? آلودگي هوا ، مانند ساير موضوعات بهداشت محيط ، ممکن است جنبه? سياسي يا اجتماعي داشته باشد تا تکنولوژي وپزشکي . بنابراين در حل آلودگي هواي يک کشور يا شهر به تمام مسائل فوق بايد توجه گردد تا بهترين وموثرترين برنامه? کنترل آلودگي هوا تهيه شود وبه اجرا گذاشته شود.

قانون کنترل آلودگي هوا

اين قانون در ايالات متحده امريکا قانون کنترل آلودگي هوا (قانون عمومي ???_??) به تصويب رسيد. اما اين مصوبه تنها موجب به تصويب رسيدن يک قانون مؤثرتر گرديد. اين قانون يکبار در سال ???? و بار ديگر در سال ???? بازنگري شد و به قانون هواي تميز سال ???? (قانون عمومي ???_??) که برنامه‌هاي ناحيه‌اي محلي و ايالتي را براي کنترل هوا تشويق مي‌کرد و در عين حال حق مداخله را براي دولت فدرال در صورت به خطر افتادن سلامت و رفاه اهالي ايالت در اثر آلودگي ناشي از ايالات ديگر محفوظ نگه مي‌داشت، الحاق گرديد. اين قانون معيارهايي براي کيفيت هوا وضع کرد که بر اساس آنها استانداردهاي کيفيت هوا و گازهاي متصاعد شده در دهه ???? ميلادي پي ريزي شد.

دريا را گل نکنيم

بيش از ?? درصد از سطح کره خاکى را آب پوشانده است و ?? درصد از بدن انسان از آب تشکيل شده است. دسترسى به آب سالم جزو نيازهاى اوليه بشر محسوب مى شود. استفاده از آب آلوده و کثيف بيمارى هاى پوستى و گوارشى زيادى را به همراه دارد. همچنين آب آلوده، زندگى جانوران آبزى را به خطر مى اندازد و موجب اختلال در چرخه طبيعى زندگى و اکوسيستم مى شود.
آب چگونه آلوده مى شود؟
برخى از انواع آلودگى هاى آب بنا به دلايل طبيعى است؛ نظير سيل که به همراه آن مقدار زيادى آلودگى و مواد آلوده خطرناک براى آب وارد منابع آب و آب راه ها مى شوند. ولى عمده آلودگى هاى آب، داراى دلايل انسانى است و بشر آلوده کننده بزرگ منابع آب است. هر روزه براى تأمين آب مصرفى از آب رودخانه ها، درياچه ها و درياها استفاده مى شود. چنانچه اين منابع دچار آلودگى شوند، انسان نيز به بيمارى مبتلا مى شود. آب در چرخه حيات انسان و همه موجودات نقش بسزايى دارد. اگر بتوانيم پس از استفاده از آب، آن را آلوده نساخته و باز هم به منابع اوليه بازگردانيم، هم آب را آلوده نکرده ايم و هم با کمبود منابع آب مقابله کرده ايم. بشر ساليان زيادى است که با معضل آلودگى آب مواجه است. با بارش باران و شستن کودهاى شيميايى و آفت کش ها در مزارع و شستن مواد شيميايى در معادن صنعتى سموم زيادى وارد خاک و منابع تأمين آب مى شود. تصفيه اين آب ها بسيار مشکل و پرهزينه است. بهترين راه مقابله آن است که نگذاريم مواد آلوده کننده وارد آب شوند.
انواع آلودگى آب
ميکروبيولوژيک: در اين نوع آلودگى، ويروس ها و باکترى ها در آب نفوذ و گسترش زيادى پيدا مى کنند و آب را آلوده مى سازند. شنا کردن در اين آب هاى آلوده بيمارى هاى پوستى خطرناکى را به همراه دارد. استفاده از آب هاى آلوده موجب فلج اطفال، وبا و ديگر بيمارى هاى گوارشى مى شود.
شيميايى: در اين نوع از آلودگى آب ته مانده ها و پساب کارخانه ها و اماکن صنعتى وارد آب راه ها و منابع آب مى شود. وجود اين مواد در آب موجب مرگ و مير آبزيان بويژه ماهى ها مى شود. استفاده انسان از اين ماهى هاى آلوده نيز بيمارى هاى گوناگونى را به همراه دارد. وارد شدن مواد شوينده و روغن ها به آب سالم نيز بر پاکى آب تأثير منفى دارد. در آب سالم مواد معدنى خوبى وجود دارد که هم براى انسان مفيد است و هم به رشد و نمو گياهان کمک زيادى مى کند. با وارد شدن مواد آلاينده، ترکيب و مقدار اين مواد به هم مى خورد و آب حالت سالم و طبيعى خود را از دست مى دهد. يکى از راه هاى مؤثر مقابله با آلودگى منابع آب استفاده از فيلترهاى مخصوص جذب مواد است.
از جمله راه هاى مؤثر براى مقابله با آلودگى آب، استفاده از سيستم فاضلاب است. در اين سيستم آب فاضلاب همه منازل در محلى جمع مى شود و پس از تصفيه آن، آب براى آبيارى و يا حتى شست وشو استفاده مى شود. با اين کار از آب تصفيه شده براى چنين مصارفى استفاده نمى شود و از ذخاير آب کمترى استفاده مى شود.
راه ديگر استفاده از فيلترهاى جذب است. در اين فيلترها، رسوبات و مواد آلوده جذب فيلترشده و آب وارد زمين مى شود تا پس از عبور از خاک – که به عنوان فيلتر طبيعى عمل مى کند – وارد آب هاى زيرزمينى شود.
استفاده از مواد شوينده که آلايندگى کمتر و سازگارى بيشترى با محيط زيست دارند موجب مى شود که پس از استفاده از آنها آب کمتر آلوده شود. همچنين بايد سعى شود که رنگ هاى صنعتى و شيميايى و روغن ها وارد آب راه ها و منابع آب نشوند. کودهاى شيميايى و آفت کش ها نيز بايد به اندازه و درست مصرف شوند. هيچ کس از آلودگى آب مصون نيست اما مى توان با انجام اقدام هايى کوچک اما تأثيرگذار مانع بروز فاجعه اى بزرگ شد. فاجعه اى که کل اکوسيستم و چرخه طبيعى را به خطر مى اندازد و زندگى را بيش از پيش سخت تر مى کند.

ت استعمال دپیشگفتار

حدود دویست سال قبل، زمانی که آغا محمد خان قاجار تصمیم اولیه شاه اسماعیل برای پایتخت شدن تهران را به مرحله اجرا درآورد، این منطقه قصبه سرسبز و خوش آب و هوایی بود که به خاطر چنارهای بسیار بلند و همیشه پربرگ و توتستان هایش از شهرت و آوازه زیادی برخوردار بود، اما تهران امروز چندان شباهتی به آن قصبه خوش آب و رنگ ندارد.

آلودگى هوا به معناى مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتى است که کیفیت هوا را کاهش مى‌دهند در شهرها، ماشین‌ها و اتوبوس‌ها، هواپیماها و نیز صنایع و ساختمان‌‌سازى ممکن است باعث آلودگى هوا شوند. در خارج از شهرها هم غبار حاصل از شخم زدن زمین به وسیله تراکتورها، ماشین‌ها و کامیون‌هایى که در جاده‌هاى شنى یا خاکى مى‌رانند، ریزش کوه و دود حاصل از آتش سوزى بیشه‌ها و مزارع باعث آلودگی‌هوا می‌شود.

یک عامل مهم دیگر آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمین است. ازن در سطح زمین هنگامی تشکیل می‌شود که گازهاى آلاینده حاصل از اتومبیل‌ها و سایر وسائلى که سوخت مصرف مى‌‌کنند با نور خورشید واکنش مى‌کند؛ در نتیجه گاز ازنی به وجود می‌‌‌‌آید که براى انسان سمى است.

اگزوز اتومبیل در شهرها آلاینده‌های متعددى را از خود خارج مى‌کند از جمله مونوکسیدکربن، دی اکسید نیتروژن، دى ‌اکسید گوگرد، ذرات معلق از جمله ذرات کوچکتر١٠ میکرومتر، بنزن، فرمالدئید، هیدروکربن‌های چند حلقه‌ای.

در حالی که تا به امروز تصور می‌شد آلودگی‌هایی مانند مونواکسیدکربن مهم‌ترین آلاینده هوای تهران را تشکیل می‌دهد، اما یافته‌های جدید نشان داده که بنزن خطرناک‌ترین ترکیب آلاینده‌ هوا بوده و موجب بروز سرطان خون و بیماری‌های مرتبط با آن است.

بنزن، ترکیبی بسیار خطرناک بوده که به سرعت تبخیر می‌شود و ماده‌ای خوشبو است که در بنزین تولید داخل به مقدار زیادی وجود دارد این ماده همچنین درصنایع پلاستیک، رزین و نایلون‌سازی‌ نیز به کار می‌رود. مقدار موجود بنزن در هوای تهران5/2 برابر استاندارد‌های جهانی است.

آلودگی هوا موجب شده تهران که در زمره یکی از 15 شهر بزرگ جهان قرار دارد از نظر استانداردهای شهرنشینی و کیفیت زندگی سالم برای ساکنان آن عملا در انتهای جداول جهانی قرار بگیرد.

تحقیقات انجام شده توسط شرکت کنترل کیفیت هوا و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی جمهوری اسلامی ایران حاکی است میزان این آلاینده‌ها در شهر تهران 2/8 برابر استاندارد جهانی است. . این معضل نیز هر سال به هنگام سرد شدن هوا در فصل پاییز و زمستان به‌دلیل شرایط پایدار هوا و پدیده وارونگی دما چندین بار مدارس تهران تعطیل شده و کارشناسان به طور مکرر از کودکان،‌ کسانی که مشکلات قلبی و تنفسی دارند، زنان باردار و سالمندان خواسته اند از منزل خارج نشوند.

آنچه مسلم است آلودگی هوای شهر تهران که به‌عنوان یک ‘معضل ملی’ و تهدیدی جدی علیه سلامت انسان‌ها و محیط زیست به حساب می آید، تحت تأثیر عواملی همچون: آلایندگی بیش از حد مجاز مراکز صنعتی و میلیون‌ها دستگاه خودرو، عدم جدیت دستگاه‌های ذیربط در اجرای وظایف‌محوله، پراکندگی مدیریت‌ شهری و معضل ترافیک، فقدان ساختار اجرایی مناسب جهت نظارت و کنترل بر روند رو به تزاید این پدیده مخاطره آمیز است. باوجوداین باید دقت داشت که آلودگی هوا در بسیاری از مناطق روبه رشد جهان سابقه داشته است.

 در دهه 60 و 70 هوای شهر توکیو بسیار آلوده بود، به نحوی که مأموران پلیس‌ این کشور با استفاده از ماسک در معابر حاضر می‌شدند اما امروز شهر توکیو هوایی تمیز دارد. این امر تنها با گسترش حمل‌ونقل عمومی پاک و قابل قبول میسر شده است.

وجود بیش از 5/2 میلیون خودرو در سطح شهر و تردد روزانه این خودروها در دل خیابان‌ها از سویی و وجود کارخانه‌ها و کارگاه‌های آلاینده، آلودگی هوا تهران را تشدید می کند. بر اساس گزارش شرکت کنترل ترافیک در حال حاضر تنها 17 درصد حمل و نقل شهر تهران به وسیله اتوبوس، 5 درصد با مترو و 20 درصد از طریق تاکسی‌ها و ون‌ها و آژانس‌ها صورت می‌گیرد. این در حالی است که در سال 76 در تهران حدود 700 هزار خودرو تردد می‌کرد که امروز تعداد آن‌ها از سه میلیون و پانصد هزار دستگاه گذشته است؛ این یعنی این که هر دو سال یک بار شمار خودروهای تهران دو برابر شده است.

براساس استانداردهای جهانی باید به ازای هر یک‌هزار نفر، یک دستگاه اتوبوس وجود داشته باشد. بدین ترتیب برای 12 میلیون جمعیت تهران، 12 هزار دستگاه اتوبوس و 7 خط مترو نیاز است. این در حالی است که هم‌اکنون تنها 4500 دستگاه اتوبوس داریم. علاوه بر این در سال‌‌های اخیر، سرعت حرکت اتوبوس‌ها از 30 کیلومتر به 20 کیلومتر در ساعت رسیده است که این در حد یک فاجعه است. آنچه مسلم است چنانچه فکری برای وضعیت حمل‌ونقل عمومی تهران نشود شرایط خطرناکتر از آنچه که هست خواهد شد.

توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی و افزایش سهم آن در حمل و نقل شهر تهران مشروط به عزم ملی است.

بیشترین میزان آلودگی هوای تهران ناشی از گازهای حاصل از عملکرد وسایل نقلیه (شامل خودروهای سبک، سنگین و موتورسیکلت‌ها) است. سهم منابع دیگر از جمله واحد های تجاری و صنعتی درآلودگی هوای تهران به نسبت کمتر است. بر این اساس می‌توان گفت وسایل نقلیه عامل اصلی آلودگی هوای شهر تهران محسوب می‌شوند، این در حالی است که روزانه یک‌هزار و 200 تا یک‌‌هزار و 400 دستگاه خودرو به تهران افزوده می‌شود، ولی هیچ خودروی فرسوده‌ای از رده خارج نمی‌شود. پرونده طرح جایگزینی خودروهای فرسوده همچنان در بلاتکلیفی به سر می برد.

مصرف بنزین به طور طبیعی موجب آلودگی هوا می‌شود. روزانه ۱۲۰۰ تن آلاینده در هوای تهران پخش می‌شود. اگر آلودگی‌های شهر تهران ناشی از دود خودروهای سواری بیشتر از 50 درصد در نظر گرفته شود، در نتیجه تولید 600 تن آلاینده در تهران حاصل سفرهای سواره در تهران است…..

  • اثرات آلودگي صوتي    23
    مقدمه    26
    اثرات آلودگي هوا بر سلامت    36
    بيانيه “هواي تهران 74″؛ اولين زنگ خطر    40
    آلودگي هوا    41
    تهديد سلامت نوزادان داخل رحم از سوي آلاينده ها    42
    مفهوم کيفيت زندگي    43
    شاخص هاي کيفيت زندگي    44
    اثرات آلاينده‌ها بر انسان    48
    پيشگيري از آلودگي هوا وبيماري‌هاي آن    50
    قانون کنترل آلودگي هوا    51
    جنس پاسخگویان    62
    سن پاسخگویان    63
    سطح تحصیلات پاسخگویان    64
    مهمترین عوارض آلودگی هوا از نظر پاسخگویان    67
    آلوده ترین مناطق تهران از نظر پاسخگویان    69
    نقش شهرداری در رفع آلودگی هوای تهران از نظر پاسخگوبان    72
    خانيات در مجاري هوايي ايجاد مي شوند. مقدمه    74
    تاریخچه آلودگی    75
    مشکلات آلودگی هوا    75
    قانون کنترل آلودگی هوا    76
    اجرای قانون هوای تمیز    76
    حساب‌كشی صريح خاتمی از دولت نهم    78
    مواد معطل‌ماندهء برنامهء چهارم در خصوص محیط زیست    82
    فصل پنجم :حفظ محيط‌زيست    84
    اسبواره اسپهان ، فرصتی بی نظیر برای اسب دوستان    86
    Problems of Our Country’s animals    88
    مشکلات حيوانات سرزمين ما    90
    کارگروهی برای رعایت استانداردهای اخلاق پژوهش در حیوانات    91
    یک آرزوی زیست محیطی – سیاسی برای خلیج فارس    96
    اصفهان میزبان بیابان!    97

100 صفحه  ورد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *