مقایسه شعر رودکی (پدر شعر فارسی) و نیما یوشیج (پدر شعر نو فارسی)

مقایسه مبانی فکری و سنت شعری رودکی (پدر شعر فارسی) و نیما یوشیج (پدر شعر نو فارسی)
مقدمه و پيشگفتار: سالهاست که نام رودکي پيوسته با عنوان «پدر شعر فارسي» و نام نيما يوشيج (علي اسفندياري) با عنوان «پدر شعر نو فارسي» همراه بوده است و گاه خواننده بدون انکه علت واقعي اين وجه تسميه را بداند ان را به خاطر سپره و بارها ذکر نموده است. شاعران بزرگواري که هر کدام در اعتلاي فرهنگ و ادب غني ايراني بسيار کوشيده‌اند و تاثيرگذار بوده‌اند و هرکدام تحولات بسيار عظيمي را در زمانه و عصر خويش حاصل کرده‌اند. افراد بسياري نيز در معرفي انان و توضيح و گزارش اثارشان گام نهاده‌اند. در اين تحقيق کوشيده شده است تا بين مباني فکري و سنت شعري اين دو شاعر، مقايسه‌اي انجام دهم و در ضمن به علل و دلايلي که باعث شده است از ميان خيل عظيم شاعران و گويندگان فارسي از ديرباز تاکنون اين دو را به عنوان پدران‌ شعر فارسي برگزيده‌اند، اشاره نمايم.    به نظر محقق براي يک مقايسه‌ي اصولي و صحيح، نخست بايد به بررسي و شناخت جزئيات مطالب مورد قياس پرداخت و سپس نتيجه‌گيري نمود. البته قابل ذکر است که اگر بخواهيم يک مقايسه‌ي نسبتا اصولي انجام دهيم؛ بايد با توجه به انکه تعداد ابيات بر جاي مانده از اين دو شاعر بسيار از لحاظ کميت با هم اختلاف دارند و چون تعداد ابيات بر جاي مانده از رودکي کمتر از هزار بيت است ولي در مورد نيما يوشيج اين تعداد چندين برابر مي‌باشد؛ لذا به ذکر پاره‌اي از انها مي‌پردازيم تا بدين وسيله يک توازن تقريبا منطقي بين شمار ابيات اين دو شاعر از لحاظ ارزيابي برقرار گردد.
لازم به ذکر است که در تذکره‌ها و کتب تاريخ ادبيات درباره‌ي شمار اشعار رودکي سخن بسيار گرفته‌اند: برخي ان را متجاوز از يک ميليون بيت مي‌دانند و برخي ديگر بر ان‌اند که 700 هزار بيت بوده، و نيز اورده‌اند که شعر رودکي در صد دفتر گرداوري شده بوده که بي‌گمان اين ارقام مبالغه‌اميز است. انچه مسلم است ان است که رودکي پر شعر بوده و اکنون همان‌طور که ذکر شد مقدار اندکي از سروده‌هاي او در دست است.
در اين مجموعه تلاش شده است که با بررسي و تفحص بر روي اکثر اثار و تحقيقاتي که در باب اين دو شاعر شده است و در کنار هم قرار دادن ان مطالب به نتيجه‌اي که مورد نظر است، دست يافته شود. در باب رودکي و نيما يوشيج تحقيقات و کتب فراواني به انجام رسيده و تاليف شده است؛ اما انچه اکنون پس از سالها مي‌تواند انگيزه‌اي براي تامل و تاليفي دوباره در شعر و زندگي اين دو شاعر باشد، يکي همان مقايسه‌ي مباني فکري و سنت شعري اين دو است و نيز شايد با اين روش پاره‌اي از ابهامات با اين روش از ميان برداشته شود و ديگر ان که شايد در کنار هم قرار دادن مطالب به صورت مقايسه‌اي راه تازه‌اي را در نقد و تحليل اشعار اين دو گوينده‌ي شهير ايراني به همراه داشته باشد…

فهرست مطالب

  • مقدمه و پيشگفتار: 6
  • نخستين شناسندگان رودکي: 9
  • نخستين شناسندگان نيما يوشيج: 12
  • عقايد و افکار رودکي: 14
  • 3) حس بي‌نيازي: 17
  • 4) نيکنامي: 17
  • عقايد و افکار نيما يوشيج 21
  • 2) اجتماعي و سياسي بودن نيما 23
  • 3) پند و اندرزگويي 30
  • 5) استواي و پايبندي به عقايد: 34
  • معلومات رودکي و بازتاب ان در اشعارش: 37
  • 4- اشنايي با هنر موسيقي 45
  • 5- تدريس زبان فارسي و عربي 46
  • 6- توانايي بر نويسندگي، داستان نويسي و نمايشنامه نويسي 46
  • 7- اشنايي با نقد ادبي 47
  • 8- تسلط بر سبک رمانتيسم و سمبليسم 47
  • 9- اشنايي نيما با فقه، اصول و حکمت: 50
  • رودکي پدر شعر فارسي و علل و دلايل ان: 51
  • نيما پدر شعر فارسي علل و دلايل ان: 58
  • نکات دستوري و صنايع ادبي در اشعار رودکي 65
  • ويژگيهاي صرفي 66
  • ابدال حروف، يا حفظ صورت کهن کاربرد صامتها: 72
  • برکشتي عمر تکيه کم کن 74
  • گر چه به هنگام حلم کوه تن اوي 74
  • بارسن عفو ان مبارک خسرو 74
  • تا بشکني سپاه غمان بردل 74
  • به زلف چوگان نازش همي کني توبدو 74
  • دلم خزانة پر گنج بود و گنج سخن 74
  • زفت شود رادمرد و، سست دلاور 75
  • دير زياد ان بزرگوار خداوند 75
  • کس نشناسد همي که: کوشش او چون؟ 75
  • سيرت او تخم کشت و، نعمت او اب 75
  • خواهي اندر عنا و شدي زي 75
  • عجب نبود به کس بر افضال و کرم 75
  • بسانگار که حيران بدي بود در چشم 75
  • با کسان بودنت چه سود کند؟! 76
  • به حجاب اندرون شود خورشيد 76
  • به چشمت اندر، بالا را ننگري تو به روز 76
  • دانش اندر دل چراغ روشن است 76
  • به خوشدلي گذران بعد از اين که با اجل 76
  • قالب خالي سوي خاکي فکند 76
  • ترک هزاران بپاي پيش صف اندر 76
  • زفت شود رادمرد و، سست دلاور 77
  • مجلس بايد ساخته، ملکانه 77
  • خوار نمايدت ژنده پيل بدان گاه 77
  • سپيد سيم رده بود و، در و مرجان بود 77
  • خسرو بر تخت پيشگاه نشسته 77
  • مرا جود او تازه دارد همي 77
  • قيد تنبيه: 78
  • به روز نيک کسان گفت تا تو غم نخوري 78
  • اي دريغا که خردمند را 78
  • ضمير ملکي: 78
  • کاروان شهيد رفت از پيش 78
  • با خردمند بي وفا بود اين بخت 78
  • دلا تا کي همي جويي مني را 78
  • مبادرت کن و خامش مباش چندينا 79
  • به روز نيک کسان گفت تا تو غم نخوري 79
  • به يک گردش به شاهنشاهي ارد 79
  • به زلف چوگان نازش همي کني تو بدو 79
  • گوش تو سال و مه به رود و سرود 79
  • پاکي اخلاق او و پاک نژادي 79
  • فعل دعايي: 80
  • دير زياد ان بزرگوار خداوند 80
  • جهان به کام خداوند باد و، دير زياد وين فژه پير ز بهر تو مرا خوار گرفت 80
  • زاري زير و «اين مدار شگفت» 80
  • در دل ما شاخ مهرباني بنشاست 80
  • ان زبان اور و زبانش نه 80
  • چنانکه خوبي، مهمان و دوست بود عزيز 81
  • بدان زمانه نديدي که در جهان رفتي 81
  • کاروان شهيد رفت از پيش 81
  • زندگاني چه کوته و چه دراز 81
  • چو فضل مير ابوالفضل بر همه ملکان 81
  • تشبيه: 82
  • ان صحن چمن که از دم دي اکنون ز بهار مانوي طبع 82
  • باز به کردار اشتري که بود مست 82
  • ماغ در ابگير گشته روان (تشبيه مرکب) 82
  • ور به بلور اندرون ببيني گويي: (تشبيه مشروط) 82
  • تضاد، طباق: 87
  • نکات دستوري و صنايع ادبي در شعر نيما: 91
  • تشبيه: 94
  • صفت مفعولي مرکب: 97
  • کنايه: 99
  • 4- رودکي: 111
  • 13- رودکي: 114
  • تاثيرگذاري نيما و کلام وي بر گويندگان پس از خود: 117
  • 2- ضياء هشترودي: 119
  • 3- ميرزاده عشقي: 119
  • 4- اسماعيل شاهرودي: 120
  • 6- فروغ فرخ زاد 121
  • گستردگي انواع قالبهاي شعري در شعر رودکي 126
  • رودکي و مديحه‌سرايي در اشعار او 142
  • نيما يوشيج و مديحه سرايي 149
  • ويژگيهاي اشعار رودکي 155
  • ويژگي‌هاي اشعار نيما 166
  • مضامين اشعار رودکي 175
  • خمريات: 179
  • مرثيه: 180
  • حسب حال: 185
  • مضامين اشعار نيما يوشيج 186
  • که کشيدم ز بيم تو فرياد 187
  • گلة چند بز در چراگاه 188
  • بعد از ان مرد چوپان پيري 188
  • افتاب طلايي بتابيد 190
  • انسان دوستي: 195
  • اواز قفس: 203
  • خريت: 205
  • خروس 206
  • غراب: 210
  • ققنوس: 211
  • قو: 212
  • کاکلي: 212
  • کبک: 213
  • سبک اشعار رودکي 219
  • سطح ادبي: 228
  • نتيجه گيري: 230
  • سبک اشعار نيما 232
  • نتيجه‌گيري: 237
  • فهرست منابع و ماخذ 239

245 صفحه

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *