برنامه ریزی بازتاب فضایی تحولات اقتصادی روستاهای شهرستان رضوانشهر

 

مقدمه:
   مطالعه تغيير ساختها و روابط عناصر اصلي تشكيل دهنده فضاهاي جغرافيايي در طي زمانها يكي از وظايف اصلي جغرافيدانان مي باشد . لذا با توجه به اين نگرش و رشته  جغرافيا كه همه ي مسايل زيست محيطي و غيره را مخصوصا” محيط زندگي انسان را  نيز در مطالعات خود در بر مي گيرد  به مسايل مهمتري مخصوصا” به قديمي ترين پايگاه زندگي انسان يعني روستا مي پردازد . به طور كلي روستا را مي توان قديمي ترين پايگاه استقرار و سكونت انسان دانست . امروزه اين سكونتگاهي زيستي به دليل شرايط خاص روستا و جوامع روستايي همواره جمعيت خود را به نفع شهر ها از دست مي دهند.    امروزه با گوناگوني و تنوع در چشم اندازهاي فرهنگي و محيط جغرافيايي كه دايم بعلت تغيير و تحول و پيشرفت علم و تكنولوژي بر تنوع و پيچيدگي آن افزوده مي گردد جغرافيا نيز بنا بر ماهيت خود كه  بدنبال دستيابي به علل و عوامل اين تغييرات و دگرگوني ها از طريق مطالعه عوامل مهم تشكيل دهنده فضاي زندگي يعني محيط انسان و روابط بين آنها ست ، تغييرات ودگرگونيهايي را در ابعاد مختلف خود يعني ماهيت ، قلمرو ديدگاهها ، نظريه ها ، شيوه ها ، روش تحقيق و ابزار خود در طول زمان بوجود آورده است .
 در بررسي سير تحول و دگرگوني دانش جغرافيا و ماهيت آن مي توان از مفهوم اوليه اين علم كه خود آنرا در مشاهده و توصيف محيطهاي بشري و كشف سرزمينهاي جديد و اطلاع و آگاهي ازاحوال انسانها و جوامع ببان مي كرد به علت ساده بودن موضوع و محدود بودن جوامع مورد مطالعه ي خود نيز ازسادگي و محدوديت برخوردار بوده ولي امروزه جغرافيا با توجه به پيچيدگي و تنوع محيطهاي بشري و پيشرفت درجه دخالت انسان در محيط و تغييرات آن و افزايش ديدگاهها و نظريه ها در رابطه با چگونگي ساخت محيط زندگي دگرگوني علايق ، نيازها و تخصص هاي ديگران مفهوم ساده اوليه و محدود را ندارد بلكه جغرافياي امروزي با توجه به ويژگي هاي ساختاري – كاركردي محيط ها و درنظر گرفتن هر مكان به عنوان يك سيستم و نظام ، مطالعه روابط بين انسان و محيط را در درون سيستم ها بعهده دارد اين سيستم ها مي توانند مانند يك سيستم ساده مثل يك مزرعه تا نظامهاي بسيار پيچيده و متنوع مانند سيستم سرمايه داري جهان و تأثيرات آن برساختار فضائي را شامل مي گردند به طوريكه  ( هانس بوبك ) عنوان مي كند :   جغرافياي امروزي عمدتا” به بررسي عرصه هاي ساختاري – كاركردي مي پردازد ، عرصه هايي كه نه تنها ازنظر مكاني ، بلكه از نظر ساختاري – كاركردي قابل تبيين و تشخيص هستند . در اين چارچوب ، يك عرصه  ساختاري ازطريق همنوايي پديده هاي گوناگون و يا هم سويي هدفهاي ناموزون و پراكنده و يك عرصه كاركردي به واسطه تأثير همگاني نيروهاي ويژه موجود و مؤثر در آن تعريف و مشخص مي شود . ( سعيدي عباسي 1379 ص 10 ).

فهرست

1-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………1

2-1 طرح مساله ……………………………………………………………………………………………………………2

3-1- پيشينه تحقيق ……………………………………………………………………………………………………….4

4-1 – فرضيات ……………………………………………………………………………………………………………5

5-1-اهداف…………………………………………………………………………………………………………………5

6-1- روش تحقيق و علت انتخاب …………………………………………………………………………………..6

7-1- موانع و مشكلات تحقيق ………………………………………………………………………………………..6

8-1- اصطلاحات و مفاهيم ………………………………………………………………………………………………7

فصل دوم : ويژگي هاي طبيعي منطقه مورد مطالعه

1-2- موقعيت جغرافيايي ، حدود وسعت………………………………………………………………………………..9

2-2- ساختار زمين شناسي منطقه مورد مطالعه ………………………………………………………………………..14

3-2- گسل هاي مهم در منطقه مورد مطالعه…………………………………………………………………………..17

الف)گسل آستارا ……………………………………………………………………………………………………………..20

ب) گسل تالش …………………………………………………………………………………………………………………20

4-2- سوانح طبيعي…………………………………………………………………………………………………………….20

1-4-2- زلزله ………………………………………………………………………………………………………………… 21

2-4-2- سيل  ………………………………………………………………………………………………………………….21

5-2- خاكها و قابليت استفاده از اراضي……………………………………………………………………………….22

1-5-2-  خاكهاي كوهستاني ………………………………………………………………………………………………22

2-5-2- خاكهاي كوهپايه اي ……………………………………………………………………………………………..23

3-5-2- خاكهاي جلگه اي …………………………………………………………………………………………………23

6-2- عوارض زمين و ناهمواريها…………………………………………………………………………………………..25

1-6-2- ويژگي هاي درياي خزر …………………………………………………………………………………………26

2-6-2- رشته كوه تالش …………………………………………………………………………………………………….26

3-6-2- دشت هاي خزري ………………………………………………………………………………………………….27.

7-2 –پوشش گياهي و جانوري …………………………………………………………………………………………….28

1-7-2- پوشش گياهي…………………………………………………………………………………………28

2-7-2- پوشش زيست جانوري …………………………………………………………………………………………..29

8-2- منابع آب در شهرستان رضوانشهر و دهستان مركزي …………………………………………………………30

1-8-2-  آبهاي سطحي ………………………………………………………………………………………………………31

2-8-2- آبهاي زيرزميني …………………………………………………………………………………………………….33

9-2- ويژگي هاي اقليمي ……………………………………………………………………………………………………33

1-9-2- جريانات جوي ……………………………………………………………………………………………………..34

2-9-2- بارش ………………………………………………………………………………………………………………….37

3-9-2- دما ……………………………………………………………………………………………………………………..40

4-9-2- رطوبت ………………………………………………………………………………………………………………42

5-9-2- يخبندان ……………………………………………………………………………………………………………….45

6-9-2- تبخير و تعرق ……………………………………………………………………………………………………….46

 

فصل سوم:  ويژگي هاي انساني منطقه مورد مطالعه

1-3- سوابق تاريخي و پيشينه سكونت در تالش و رضوانشهر………………………………………………………48

2-3- اندازه جمعيت و روند تحولات آن در شهرستان رضوانشهر………………………………………………..50

3-3- خانوار وبعد آن………………………………………………………………………………………………………….54

4-3- ساخت سني و جنسي شهرستان رضوانشهر……………………………………………………………………….58

5-3- تراكم نسبي و بيولوژيك……………………………………………………………………………………………..62

6-3- وضعيت سواد ……………………………………………………………………………………………………………63

7-3- حركت مكاني جمعيت ( مهاجرتها )………………………………………………………………………………65

8-3- ويژگي هاي اقتصادي جمعيت………………………………………………………………………………………66

9-3- جمعيت فعال و غير فعال………………………………………………………………………………………………68

10-3- قابليتها و محدوديتها   در زمينه جمعيت روستاهاي دهستان مركزي ……………………………………73 

فصل چهارم :ويژگي اقتصاي منطقه مورد مطالعه

1-4- كشاورزي ……………………………………………………………………………………………………………….75

1-1-4- زراعت………………………………………………………………………………………………………………..76

2-1-4- باغات و قلمستان يا محصولات دائمي ……………………………………………………………………….88

3-1-4- توت و نوغانداري………………………………………………………………………………………………….91

4-1-4 دامداري ، دامپروري و طيور……………………………………………………………………………………..92

5-1-4- نگهدار و پرورش زنبور عسل …………………………………………………………………………………97

6-1-4- ماهيگري و پرورش ماهي……………………………………………………………………………………….98

2-4- صنعت………………………………………………………………………………………………………………….100

1-2-4- صنايع تبديلي………………………………………………………………………………………………………101

2-2-4- صنايع دستي………………………………………………………………………………………………………102

3-4-معدن …………………………………………………………………………………………………………………….106

4-4- قابليت ها و محدوديت هاي شهرستان رضوانشهر در زمينه كشاورزي…………………………………107

1-4-4- محدوديتها و تنگناهاي  شهرستان در زمينه كشاورزي ………………………………………………..107

2-4-4- مسايل اساسي ومشكلات توسعه شهرستان در بخش كشاورزي…………………………………… 107

 

فصل پنجم- علل تغيير وتحولات و بازتاب آن در شهرستان رضوانشهر

1-5- عوامل انساني موثر در فعاليتهاي توليدي محصولات كشاورزي در شهرستان رضوانشهر…….. 110

1-1-5- عوامل اقتصادي و نقش آن در تحول محصولات كشاورزي در شهرستان رضوانشهر و دهستان مركزي…………………………………………………………………………………………………………………………..111

1- نياز بازار به توليد انواع محصولات كشاورزي……………………………………………………………………111

2- تاثير تحولات اقتصاد جهاني بر فعاليتها وتحولات اقتصاد روستاهاي شهرستان رضوانشهر…………….112

3- نقش جهاد كشاورزي در ارائه همه جانبه خدمات كشاورزي………………………………………………..113

الف: آموزش و تحقيقات كشاورزي در شهرستان رضوانشهر………………………………………………………113

ب: فعاليتهاي عمراني وامور زير بنايي…………………………………………………………………………………… 115

ج: فعاليتهاي مربوط به  عمران كشاورزي ، زراعي ودامي …………………………………………………………..118

4- پيشرفت صنعت در ارائه تكنولوژي كشاورزي در شهرستان رضوانشهر و دهستان مركزي……………120

1-4- تكنولوژي مكانيكي …………………………………………………………………………………………………122

2-4- تكنولوژي بيولوژيكي ………………………………………………………………………………………………126

5- رابطه تراكم جمعيت و عمقي شدن كشت در جامعه روستايي……………………………………………….127

6 –نقش تحقيقات كشاورزي  در ارائه محصولات پر بازده……………………………………………………… 130

7- يكپارچه سازي اراضي كشاورزي و نتايج حاصل از آندر شهرستان رضوانشهر و دهستان مركزي…131

8- نقش توسعه راههاي ارتباطي در تغيير و تحولات موجود………………………………………………………135

1-8- راههاي اصلي………………………………………………………………………………………………………….135

2-8- راههاي فرعي………………………………………………………………………………………………………….137

3-8- رههاي روستايي ……………………………………………………………………………………………………..137

2-1-5- نقش عوامل اجتماعي – فرهنگي در تحول توليدات كشاورزي………………………………………139

 1- عقايد اسلامي و فرهنگي در خصوص پرورش حيوانات بومي وغير بومي ………………………………139

2- باورهاي ديني و اعتقادي در خصوص كشت محصولات ويژه ……………………………………………..141

3- ارث و نقش آن در تحول توليدات كشاورزي …………………………………………………………………..142

4- توسعه و گسترش مشاركت موثر و همه جانبه مردم  و نهادهاي محلي در رشد كشاورزي……………143

3-1-5 نقش عوامل سياسي و دولتي درتحول توليدات كشاورزي……………………………………………..144

1- نقش حمايتهاي دولتي در ارتقاء سطح توليد كشاورزي………………………………………………………..145

2- پرداخت وام وتسهيلات ويژه به توليدكنندگان محصولات كشاورزي…………………………………….147

3- سياست حمايت دولت از بازرگانان تجاري وارد كننده و صادر كننده محصولات كشاورزي ……..148

4- خدمات و تا سيسات زير بنايي روستايي و نقش آن  در تحولات اقتصاد كشاورزي …………………..149

2-5- نقش عوامل طبيعي در تحول محصولات كشاورزي منطقه مورد مطالعه………………………………151

1-2-5- نوسانات آب و هوايي برروي كشاورزي شهرستان رضوانشهر ……………………………………….151

1-            نوسانات جريانات جوي تاثير گذار در منطقه مورد مطالعه……………………………………………..152

2-            بي نظميهاي بارش در زمان كاشت ، داشت و برداشت  محصولات………………………………….153

3-            برف و يخيندان ونقش آن در محصولات كشاورزي……………………………………………………155

2-2-5- ويژگي هاي آب و خاك……………………………………………………………………………….156

1- نقش آزمايش و بازسازي خاك در  تحول توليدات كشاورزي……………………………………….156

2- زهكشي خاك و نقش آن در توسعه كشاورزي منطقه…………………………………………………..158

3- ساخت كانال و نهرهاي مهندسي جهت توسعه آبياري منطقه…………………………………………..159

3-2-5- بلاياي طبيعي و نقش آن در توسعه كشاورزي……………………………………………………..161

1- وقوع سيل براثر شدت بارندگي…………………………………………………………………………………161

2- خشكسالي هاي خفيف و احتمالي……………………………………………………………………………..162

3- بادهاي محلي وغير بومي………………………………………………………………………………………….162

3-5- نقش توليد محصولات جديد كشاورزي در توسعه كشاورزي منطقه…………………………….163

1-3-5- پرورش شتر مرغ جوابگوي نياز غذايي كشور………………………………………………………163

2-3-5- بررسي مزيتهاي رقابتي صنعت پرورش  شتر مرغ در منطقه …………………………………….166

 

فصل ششم : بازتاب فضايي تحولات ، آزمون فرضيات و ارائه پيشنهادات

1-6- برنامه ريزي فضايي ونقش آن در تحولات توسعه روستايي………………………………………169

 2-6-علل شكل پذيري وامكان پذيرش دگرگوني درتحولات روستايي درمنطقه مورد مطالعه….170

1-2-6- نقش آموزش و ارتباطبات در تحولات منطقه………………………………………………………170

2-2-6- تبادلات و تنوعات فرهنگي در منطقه ارتقاء اجتماعي مي آفريند……………………………..172

3-2-6- روستا نشيني شهري دليلي ديگر بر تحولات روستايي……………………………………………174

4-2-6- عاليترين فضايل روستايي چگونه در حال تغيير است …………………………………………….175

3-6- آزمون فرضيات ………………………………………………………………………………..177

4-6- بازتاب فضايي تحولات اقتصادي روستاهاي دهستان مركزي…………………………………….. 190

1-4-6-  بازتاب فضايي  ريخت بيروني روستاهاي دهستان مركزي ……………………………………..190

2-4-6-  بازتاب فضايي ريخت دروني روستاهاي دهستان مركزي……………………………………….192

5-6- نتيجه گيري از اهداف تحقيق در منطقه مورد نظر……………………………………………………..194

6-6- پيشنهادات براي رشد وتوسعه بهتر شهرستان رضوانشهر و دهستان گيل دولاب……………….195

1-6-6- اصلي ترين محدوديتها و تنگناهاي توسعه در منطقه مورد مطالعه……………………………..195

2-6-6- اصلي ترين مسايل و موانع توسعه كه در منطقه بايد به آن توجه شود ……………………….196

3-6-6- اهداف پيشنهادي توسعه  براي رفع موانع  توسعه پايدار در منطقه مورد مطالعه …………..197

4-6-6- راهبردهاي پيشنهادي توسعه پايدار در منطقه مورد مطالعه………………………………………197

 

225 صفحه- همراه با تصاویر- نقشه- نمودار

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *