طراحی سرای دوستی مرکز کودکان خیابانی

فصل 1
ويژگيهاي جغرافيايي و اقليمي منطقه

محل مورد نظر براي طراحي، در منطقه 15، شهرداري تهران واقع مي‌باشد. مطالعه ويژگيهاي اقليمي پروژه حاضر، بر اساس آمار 15 ساله (1344-1359 هـ .ش) ثبت شده در ايستگاه كليماتيك مستقر در نمايشگاه بين‌المللي تهران انجام مي‌يابد. ايستگاه نمايشگاه بين‌المللي در ارتفاع 1541 متري با عرض جغرافيايي 57  35 شمالي و طول جغرافيايي 25   51 قرار گرفته است. در ابتدا توضيحاتي كلي در مورد موقعيت جغرافيايي شهر تهران آورده شده و سپس به تفصيل ويژگيهاي اقليمي منطقه مورد نظر بررسي شده است.
هدف از اين مطالعات دستيابي به اطلاعاتي است كه از طريق آن، مي‌توان معماري بناهاي مورد نظر را تا حد امكان با شرايط و مقتضيات اقليمي انطباق داد و شرايط زندگي و يا بهره‌گيري از فضاهاي مجموعه را با وضعيت آب و هوايي محيط تنظيم نمود.
1-1- خلاصه روند دويست ساله توسعه و گسترش شهر تهران
شهر تهران از حدود دويست سال پيش كه پايتخت اعلام شد تا به امروز تحولات بسياري را از سر گذرانيده است و طي ادوار مختلف توسعه، به كلان شهر كنوني تبديل شده است. شهر تهران عمدتاً در سه مقطع گسترش يافته است؛ اول در زمان صفويه و قاجاريه، دوم در زمان پهلوي اول و سوم در زمان پهلوي دوم. حركت طبيعي گسترش شهر تهران طي دوران صفويه و قاجاريه و به حكومت رسيدن رضاشاه، دچار تحولات جديدي شد. وسعت شهر تهران طي دوران كوتاه حكومت وي به سرعت افزايش يافت و از حدود 24 كيلومتر مربع در سال 1301 هـ . ش به حدود 45 كيلومتر مربع در سال 1320 هـ .ش رسيد. يعني مساحت شهر در ظرف كمتر از 20 سال، تقريباً دو برابر شد. هسته مركزي شهر نيز با توجه به جاذبه شمال شهر و شميرانات به طرف آن كشيده مي‌شود، به طوريكه امروزه مركز تهران از بازار به خيابان انقلاب تغيير مكان داده است، يعني 4 كيلومتر حركت كرده است. در نقشه‌هاي گسترش شهر تهران در دوره‌هاي مختلف، اين تغييرات به وضوح ديده مي‌شود. جمعيت شهر تهران در طي سالهاي 1166 هـ . ش تا 1365 هـ . ش از بيست هزار نفر به 6 ميليون نفر رسيد. يعني 300 برابر و وسعت شهر از 2/7 كيلومتر مربع به 620 كيلومتر مربع رسيد يعني وسعت شهر 76 برابر شد. (1)
1-1-1- تاريخچه هسته تاريخي شهر تهران و مراحل توسعه فيزيكي شهر تهران
نام تهران براي نخستين بار در يكي از نوشته‌هاي تئودوسيوس يوناني در حدود اواخر سده پيش از ميلاد به عنوان يكي از اراضي ذكر گرديده و قديمي‌ترين سند فارسي رد مورد تهران حاكي از آن است كه روستاي تهران قبل از سده سوم هجري قمري وجود داشته است پس از حمله مغول و جنگهاي داخل شهر ري رو به ويراني گذاشت (599 هجري قمري) و تهران رو به گسترش نهاد و سيماي شهر را به خود گرفت. ترقي و رشد شهر نشيني در تهران از دوره صفويه آغاز شد و در زمان شاه طهماسب صفوي در تهران بناهاي تازه و كاروانسراها و برج‌ها و باروهاي مستحكم بنا گرديد.
تهران 4 دروازه به نامهاي دروازه شميران دولاب شاه عبدالعظيم و قزوين فضاي كالبدي به وسعت 4 كيلومتر مربع را حدوداً تحت حصار طهماسبي قرار داشت.
محلات عودلاجان، بازار، سنگلچ، چال ميدان و ارگ سلطنتي از بخشهاي قديمي شهر به شمار مي‌آيند در آن زمان تمام اراضي تهران تا شهر روي و نواحي غربي و شرقي از مزارع پوشيده بود.
در اوايل دوره قاجاريه دو دروازه ديگر به نامهاي دروازه دولت و عمديه در اين محدوده حصار ايجاد شد در سال 1200 هـ . ق آقا محمدخان قاجار در تهران به تخت نشست و تهران رسماً پايتخت كشور شد. و تحولات زيادي را موجب گرديد. تشكيل سلطنت پهلوي سيماي شهر تهران را بار ديگر دچار تحولات زيادي كرد و افزايش جمعيت و به تبع آن ازدياد وسائط نقليه شهري باعث گسترش بي وقفه ساخت و ساز در اطراف تهران شد تا جائيكه تمامي 77 آبادي واقع در پهنه اطراف تهران زير پوشش شهر تهران قرار گرفت.
به علت گران شدن زمين در داخل شهر گرايش ايجاد شهركهاي اقماري در اطراف تهران را گسترش داد سير صعودي جمعيت و توسعه فيزيكي وسعت شهر 4 كيلومتر مربعي را در بدو سلطنت فتحعلي شاه قاجار را به 18 كيلومتر مربع در زمان ناصرالدين شاه و 46 كيلومتر مربع در زمان رضاشاه و 9/716 كيلومتر مربع در حال حاضر را بوجود آورده است.
2-1-1- ساختار جمعيتي شهر تهران
قريب به دو قرن از گسترش شهر تهران و افزايش سريع جمعيت آن مي‌گذرد.
در حدود  سال 1210 هـ . ق (بلديه تهران كه از چهار محله تشكيل شده بود) آمار حدود 50 هزار نفر را تخمين زده شده است و اولين سرشماري در سال 1262 شمسي جمعيت شهر 482/106 نفر و در سال 1365 تعداد 6042584 نفر كه محدوده مناطق بيستگانه شهرداري را شامل مي‌شده است.
جمعيت ايران بر اساس آمارگيري سال 1370 بالغ بر 55837163 نفر در هر كيلومتر داراي بيشترين ميزان تراكم جمعيتي را در كشور شامل مي‌شود.
با توجه به اينكه در هر كشور افراد 15 تا 64 ساله كه در توليد ملي شركت دارند، جمعيت فعال آن كشور مي‌باشند و گروههاي زير 15 سال و بالاي 64 سال معمولاً مصرف كننده محسوب مي‌شوند. در اين سرشماري جمعيت گروههاي زير 15 سال به كل جمعيت تقريباً در تمام استانهاي كشور در صد بالايي را نشان مي‌دهد.
2-1- موقعيت جغرافيايي
شهر تهران در دامنه جنوبي كوههاي البرز و حاشيه شمالي كوير مركزي ايران، در دشتي نسبتاً هموار واقع شده كه شيب آن از شمال به جنوب است و به وسيله دو رود اصلي كرج در باختر و جاجرود در خاور همراه با رودهاي فصلي جعفرآباد يا دربند، دارآباد، دركه و كن كه همگي از شمال به جنوب جريان دارند، مشروب مي‌گردد. شهر تهران از نظر جغرافيايي در عرض شمالي 35 و 35 تا 50 و 35 و طول خاوري 4 و 51 تا 33 و 51 قرار دارد و ارتفاعش در جنوب (پالايشگاه تهران) 1160 متر و در نواحي مركزي (پارك شهر) 1210 متر و در شمال (سعدآباد) 1700 متر است. دشت تهران به طور كلي داراي آب و هوايي گرم و خشك است و فقط نواحي شمالي‌اش كه در دامنه‌هاي كوهستان البرز واقع است، اندكي متعادل و مرطوب مي‌باشد.
هواي شهر تهران در تابستان گرم و خشك و در زمستان معتدل و سرد است. حداكثر دماي ثبت شده حدود 44 درجه و حداقل 8/14- درجه و متوسط سالانه آن حدود 7/16 درجه سانتيگراد است. متوسط بارندگي حدود 320 ميليمتر و دامنه تغييرات آن از 200 تا 400 ميليمتر، از سالي به سال ديگر نوسان دارد. از نظر زمين لرزه، تهران جزء مناطق پرزيان (8 تا 10 درجه مركالي) محسوب مي‌گردد.
3-1- موقعيت طبيعي
شهر تهران در بخشي واقع شده، كه از نظر طبيعي بزرگترين تغييرات را در كنار خود دارد. درياي مازندران در فاصله جغرافيايي 120 كيلومتري محدوده تهران قرار دارد. رطوبت و بارندگي زياد در سواحل آن، نواحي سرسبز شمالي را ايجاد نموده و هواي معتدل را به طرف جنوب هدايت مي‌كند. سلسله جبال البرز، تهران را از سواحل درياي مازندران جدا نموده و مناظر كوهستاني شمال شهر را به وجود مي‌آورد. منطقه تهران در دامنه بلندترين ارتفاعات البرز قرار گرفته، كه از شمال به جنوب داراي شيب‌تندي مي‌باشد. برودت هواي كوهستان و اختلاف درجه آن با دشتهاي گرم منطقه جنوب تهران، وزش باد خنكي را از جانب شمال به جنوب باعث مي‌شود. در جنوب شهر تهران ناحيه بياباني قرار گرفته و هواي آن گرم و خشك است. در قسمت غربي دشت قزوين قرار گرفته كه يكي از مناطق حاصلخيز جنوب كوههاي البرز را تشكيل مي‌دهد.
4-1- پهنه‌بندي خطر زمين لرزه در تهران
مطالعات زمين‌شناسي نشان مي‌دهد كه اصولاً شهر تهران در منطقه زلزله خيز قرار دارد و با توجه به اين نكته، لازم است كه در ساخت و سازهاي تهران به اين نكته توجه كامل شود. اما در همين رابطه بخش‌هايي از گستره تهران در مناطقي از پهنه زمين لرزه قرار دارند كه لازم است از ساخت و ساز در اين نقاط اجتناب شود. اين مناطق عموماً در شمال تهران متمركز شده و مجموعه‌اي از اين نقاط نيز در جنوب شهر تهران به سمت غرب تمركز يافته‌اند. لذا در تمامي طراحي‌ها، مسئله زلزله خيزي بايد مد نظر قرار گيرد. در ايران فعاليتهاي مختلفي جهت شناسايي اين پديده مخرب صورت گرفته، كه در نهايت منجر به تدوين آئين‌نامه طرح و محاسبه ساختمانها در برابر زلزله (نشريه شماره 82 مركز تحقيقات ساختمان و مسكن) شده است. با توجه به اين آئين‌نامه، سازه بايد حتي‌الامكان با پلاني ساده و متقارن طراحي گردد. همچنين بايد داراي سيستم فلزي يا بتني باشد و قدرت انتقال نيروهاي زلزله را داشته باشد….

  • ويژگيهاي جغرافيايي و اقليمي منطقه 7
    5-1- ويژگيهاي اقليمي 13
    تعريف و تبيين موضوع پروژه و نتيجه‌گيري براي انتخاب موضوع 23
    2-2- تعريف كودك 23
    1-2-2- تعريف كودكان خياباني 24
    1- كودكان خياباني (Children “on” the street) 25
    2- كودكان خياباني (children “of” the street) 25
    3-2- تاريخچة كودكان خياباني 27
    4-2- وضعيت كودكان خياباني در جهان 29
    1-4-2- وضعيت كودكان خياباني در ايران 30
    5-2- كودك در خيابان» و «كودك خيابان 31
    الف- كودك در خيابان: 31
    ب- كودك خيابان: 31
    6-2- عوامل مؤثر بر خياباني شدن كودكان 32
    1-6-2- عوامل بيروني (اجتماعي) 32
    2-6-2- عوامل دروني (خانوادگي) 33
    7-2- بزهكاري و بزه‌ديدگي كودكان خياباني 35
    8-2- وضعيت بهداشتي كودكان خياباني 36
    9-2- وضعيت رواني – اجتماعي كودكان خياباني 38
    2-9-2- وضعيت رواني 39
    3-9-2- مشكلات رفتاري (رواني) 39
    10-2- اقدامات ملي انجام شده در مورد اين كودكان تابحال 40
    1-10-2- سازمان بهزيستي 40
    2-10-2- شهرداري 41
    3-10-2- بين المللي 41
    11-2- آمار كودكان خياباني 41
    13-2- نتايج بدست آمده از تحقيق دكتر رسول روشن توسط سازمان بهزيستي كشور 43
    طرح سؤالات: 45
    14-2- مقالات برخي از جرايد در مورد وضعيت نابسمان كودكان خياباني 52
    1-12-2- كودكان در سايه‌ روشن‌هاي شهر- همشهري ارديبهشت 1382 52
    2-14-2- 35 ميليون كودك آواره در جهان – همشري ، ارديبهشت 1382 56
    3-14-2- چرا بيرون خانه را ترجيح مي دهند؟ همشهري – مرداد – 1382 56
    فقر عاطفي 57
    چرا والدين محبت خود را از فرزندان دريغ مي‌كنند؟ 58
    محبت افراطي 59
    مرگ والدين 60
    تبعيض بين فرزندان 62
    كثرت فرزندان 62
    4-14-2- كودكان خياباني در حال افزايش‌اند – همشهري – خرداد – 1382 63
    5-14-2- افزايش شمار كودكان خياباني در تجريش – همشهري – خرداد – 1382 66
    7-14-2- كودكان كار بي‌پناهان جامعه- همشهري – ارديبهشت – 1382 69
    9-14-2-كودكان خياباني اولين قربانيان آلودگي هوا – همشهري – خرداد-1382 77
    منابع و مأخذ فصل دوم 79
    فصل سوم 80
    مباحث عمومي مرتبط با پروژه 80
    1-3- مصاحبه با آقاي دكتر، اقليما و عضو هيئت علمي 80
    2-3- مصاحبه ما خانم كاووسي 80
    3-3- مصاحبه با خانم قلي‌زاده و آقاي نريماني 82
    4-3- مفاد پيمان نامة جهاني حقوق كودك 86
    اعلامية ژنو: 86
    ماده 28 كنوانسيون الحاقي كودك مصوب 1368: 87
    5-3- راهكارهائي براي جلوگيري از بوجود آمدن يا كاهش كودكان خياباني 88
    6-3- روانشناسي دوران نوجواني 89
    1-6-3- حالات رواني و عاطفي در نوجوانان 91
    2-6-3- شناخت خصوصيات فيزيكي كودكان و نوجوانان 92
    7-3- كودك،‌ معماري و فضا 93
    8-3- معماري براي كودكان 98
    جاهاي زيبا 100
    9-3- طراحي فضا با توجه به مشكلات رفتاري و رواني كودكان و نوجوانان 102
    منابع و مأخذ فصل 3: 104
    فصل 4 105
    بررسي مراكز كودكان خياباني متناظر با طرح مجموعه 105
    1-4- مراكز خارجي 105
    2-1-4- كنيا 105
    3-1-4- برزيل (شهر مارينگا) 106
    4-1-4- پروة ملي كودكان خياباني فيليپين (از سال 1986 تاكنون) 107
    5-1-4- هندوستان 108
    6-1-4- آفريقاي جنوبي 109
    1- كودك 109
    2- خانواده 109
    3- جامعه 110
    7-1-4- كانادا 110
    2-4- مراكز داخلي 111
    1-2-4- مجتمع رفاهي- بهزيستي سبزوار 111
    1-1-2-4- موقعيت 111
    2-1-2-4- اجزاء طرح 111
    3-1-2-4- معرفي كم و كيف معماري طرح 113
    2-2-4- بازديد از مركز كودكان خياباني (قرنطينة) ياسر 116
    1-2-2-4- مصاحبه با يك مددكار اجتماعي 118
    4-2-4- بازديد از مركز كودكان خيابان اسماعيل محمدي 122
    خوابگاه 123
    1-4-2-4- ساختمان اداري 123
    پيشنهادات جناب آقاي موسوي براي طراحي مركز كودكان خياباني 125
    منابع و مأخذ فصل 4: 127
    فصل 5 128
    معرفي سايت پروژه 128
    1-5- موقعيت شهري منطقه 15 تهران 128
    1-1-5- بررسي وضعيت اجتماعي،‌ اقتصادي و فرهنگي خانوادهاي ساكن منطقة 15 تهران 129
    2-1-5- توقف اتوبوسهاي شركت واحد 129
    3-1-5- آلودگي 130
    4-1-5- تراكم جمعيت و كمبود امكانات رفاهي 130
    2-5- كاربردي پيشنهادي در طرح تفضيلي 130
    3-5- زمين پروژه و قابليتهاي آن 131
    1-3-5- جنسيت خاك سايت 131
    2-3-5- آب در منطقة سايت 132
    2-3-5- كوههاي متصرف اطراف منطقة طرح 132
    4-3-5- موقعيت گسل زلزله نسبت به منطقة طرح 133
    4-5- بررسي معيارهاي مربوط به محيط طبيعي و جغرافيا 133
    5-5- دسترسيهاي سايت: 133
    10-5- چكيده 135
    منابع و مأخذ فصل 5: 136
    1-1-6- ساختمان اداري 139
    2-1-6-ساختمان خوابگاه 141
    5-2-1-6- محل طبخ 148
    6-2-1-6- غذاخوري 149
    1-3-1-6-  سالن اجتماعات چند منظوره (آمفي‌تئاتر سرپوشيده) 152
    2-4-1-6- كلاسهاي آموزشي 157
    5-1-6- كارگاههاي تخصصي 159
    7-1-6- فضاهاي سبز و ورزشي 164
    8-1-6- نگهباني 166
    1-3-6- گرمايش 169
    2-3-6- حرارت مركزي 169
    3-3-6- تهويه 170
    4-3-6- خنك سازي مكانيكي 170

180 صفحه

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *