,

راهنمای نگارش پروپوزال پژوهش درآموزش(1)

مقدمه 

طرح تحقيق، نقشه و ساختار پژوهش براي دستيابي به پاسخ پرسشهاي پژوهش است.اين نقشه كه يك طرحواره و يا برنامة كلي پژوهش است چكيدة آنچه را كه پژوهشگر از تدوين عنوان ، بيان مسئله و ضرورت تحقيق ، نوشتن فرضيه ها و كاربردهايعملياتي آنها تا تحليل نهايي داده ها بايد انجام دهد در بر مي گيرد . تشريح ساختار پژوهش يكي از مهمترين و در عين حال مشكلترين بحثهاي انجام يك تحقيق علمي است. مهم است، چون براي محقق حكم سرمشق را دارد ، يعني هر آنچه را محقق در طرح تحقيق تدوين و تنظيم نموده است در مرحلة اجرا بايستي دقيقاً اعمال و پياده سازد . بنابراين بديهي است اگر محقق پروپوزال خود را اشتباه طرح كرده باشد در بخش اجراي تحقيق نيز هر چند هم صحيح عمل نموده باشد نهايتاً تحقيق او اشتباه خواهد بود ، چرا كه طرحي غلط را به درستي اجراء نموده است كه بالطبع نتيجه اي غلط خواهد داشت .بديهي است اگر محقق طرح تحقيق را درست و صحيح تدوين نمايد . بدين معنا نخواهد بود كه در بخش اجرا هم حتماً درست عمل نموده بلكه مي توان گفت گام اول را صحيح برداشته است.
مشكل است چونكه محقق بايستي تمامي چارچوب تحقيق خود را از ابتدا تا انتها قبل از انجام تحقيق يكجا به عنوان ((طرح تحقيق)) ارائه نمايد . يعني محقق بايد تمامي مراحل اجرائي طرح خود را دقيقاً قبل از انجام آن جدا نمايد و بر آن اساس طرح تحقيق خود را تنظيم و تدوين نمايد.به همين دليل است كه گفته مي شود قبل از اقدام به هر عملي بايد خوب فكر كرد و تمامي جوانب را بررسي نمود و سپس اقدام نمود . در واقع به جهت نقش اساسي و محوري كه طرح تحقيق در انجام هر پژوهش علمي دارد، خواه پايان نامه هاي دانشگاهي باشد و خواه هر نوع طرح پژوهشي علمي ، بايستي توسط كميته هاي علمي و پژوهشي مورد ارزيابي و قضاوت و راهنمايي قرار گيرد.لازم به يادآوري است كه اعضاي اين كميته ها ضمن دارا بودن تخصص علمي بايستي آشنايي كافي نسبت به مبحث روش علمي تحقيق داشته باشند.

روشهاي تهيه طرح تحقيق در علوم مختلف كمابيش متفاوت ميباشد . پژوهش در علوم پزشكي نيز با توجه به تعدد مباحث مورد آموزش و تفاوتهائي كه در زمينة آموزش با ساير رشته هاي دانشگاهي دارد . نيازمند روشهاي خاصي در زمينة ارائة متدولوژي و طراحي مطالعات مي باشد. از اين رو سعي شده كتابجة راهنمائي به منظور تسهيل در امر نگارش طرح تحقيق با تكيه بر فرم پروپوزال ارائه شده توسط معاونت پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي فراهم آيد.

عنوان طرح
انتخاب موضوع تحقيق اولين مرحلة در تدوين و اجراي يك طرح پژوهشي است. ركن اصلي هر تحقيق را اين مرحله تشكيل مي دهد، زيرا محقق بر پاية آن كلي ة فعاليتهاي تحقيقاتي خود را شكل مي دهد. عنوان هر تحقيق برگرفته از دركي است كه محقق از مسئله يا مشكل داشته است كه نهايتاً بايستي آن را به صورت يك عبارت تدوين نمايد كه به آن عنوان يا موضوع تحقيق گفته مي شود.

تعيين موضوع در كار تحقيق اهميت ويژه دار. د بطور كلي موضوع تحقيق بايد:
-1 بديع و داراي جهاتي از ابتكار و خلَاقيت باشد.
-2 پاسخي اساسي به نيازها وكنجكاويهاي علمي فراهم آورد.
-3 قابل بررسي علمي باشد.
-4 از بديهيات دور بماند، تحقيقي كه در آن سؤالها و يا سؤال اساسي امر يا اموري بديهي
باشد ، مقبول نيست.

علاوه بر موارد فوق درتدوين موضوع يا عنوان تحقيق به نكات زير بايستي توجه نمود:
-1 عنوان هر طرح پژوهشي بايد مرتبط با تخصص مجري و همكاران وي باشد.

-2 بايد داراي محدودة تعيين شده باشد يعني درصورتي كه زمان و مكان در نتايج پژوهش تاثيرگذار باشند، بهتر است كه قلمدر موضوع فوق چهار مشكل وجود دارد:
– مشخص نيست كدام مقطع آموزشي مورد نظراست.آموزش را مي توان در مقاطع پيش دبستاني، دبستاني، راهنمايي، دبيرستان و عالي مورد مطالعه قرار داد.
– مشخص نيست كدام زمينه يا بعد از آموزش مد نظر است. آموزش را مي توان از ديدگاههاي افت تحصيلي، ترك تحصيل حجم، ابعاد و عوامل آنها، تجهيزات و لوازم كمك آموزشي وكاربرد آن، نسبت آموزندگان در رابطه با مربيان و ويژگيهاي اساسي آنها و…مورد مطالعه قرار داد.
– مشخص نيست آموزش در كدام دوره در ايران مورد توجه محقق است. زيرا آموزش در هر برهه از تاريخ ايران زمين به صورتهاي مختلفي وجود داشته است.
– مشخص نيست، منظور از جهان، كدام كشور يا كشورهاست. بنابراين هر تحقيقي نيازمند آن است كه موضوع دقيق، مشخص و تا حد امكان محدود داشته باشد.رو مكاني يا زماني طرح در عنوان آورده شود.

مثال: بررسي و تحليل آموزش در ايران وجهان

نكته در صورتيكه قلمرو مكاني و زماني در عنوان نيامده باشد ، الزاماً بايد در قسمت بيان مسئله، اهداف تحقيق يا جامعه آماري مشخص گردد .

نكته ديگر در خصوص موضوع تحقيق اينكه از نظر محتوايي ارزش انجام تحقيق و نيز امكان اندازه گيري متغيرها وجود داشته باشد.

ادامه مطلب…

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *